Çiğdem GÜVEN

Liderlerden kurumun geleceğini görmeleri, doğru kararları almaları, belirsizliği yönetmeleri, ekiplerini geliştirmeleri ve sonuç üretmeleri beklenir. Özellikle üst düzey yöneticiler için bu beklentiler yalnızca iş saatleriyle sınırlı değildir. Sorumluluk arttıkça iş, yaşamın çok daha geniş bir alanını kaplamaya başlar.

 

Peki lider kendi yaşamını ne kadar yönetebiliyor?

 

Bu soru, liderliğin çoğu zaman göz ardı edilen tarafına işaret ediyor.

 

Bir yönetici son derece başarılı olabilir. Şirketini büyütebilir, güçlü finansal sonuçlar yaratabilir, yönetim kurulunda saygı görebilir, önemli kararların merkezinde bulunabilir. Ancak bütün bunlar, kişinin kendi yaşamında aynı ölçüde dengeli, tatmin olmuş ve huzurlu olduğu anlamına gelmez.

 

Tam da bu nedenle liderler için yaşam koçluğu giderek daha önemli hale geliyor.

 

Yaşam koçluğu, liderin yalnızca profesyonel hedeflerine değil, hayatının bütününe bakmasına yardımcı olur. Buradaki amaç işten uzaklaşmak ya da kariyer hedeflerini ikinci plana atmak değildir. Aksine, profesyonel başarı ile kişisel yaşamın birbirini desteklemesini sağlayacak daha bilinçli bir yapı oluşturmaktır.

 

Çünkü liderlik yalnızca kurum içinde oynanan bir rol değildir. Liderin yaşamındaki denge, zihinsel açıklık, ilişkileri, sağlık algısı, gelecek beklentileri ve kişisel öncelikleri; iş hayatındaki karar kalitesini de doğrudan etkiler.

 

Kariyerin ilk yıllarında başarı çoğunlukla yükselmek, kazanmak, kendini kanıtlamak ve görünür olmak üzerinden tanımlanır.

 

Daha büyük sorumluluklar almak, daha yüksek gelir elde etmek, güçlü bir unvana ulaşmak veya önemli bir kurumda etkili bir pozisyona gelmek doğal hedeflerdir.

 

Ancak kariyer ilerledikçe başarı tanımı değişmeye başlar.

 

Bir noktadan sonra liderler kendilerine farklı sorular sormaya başlar:

“Bundan sonra nasıl bir hayat yaşamak istiyorum?”

“Gerçekten neye zaman ayırmak istiyorum?”

“Başarının benim için bugünkü anlamı ne?”

“İş hayatındaki başarı özel yaşamımdaki tatminle örtüşüyor mu?”

“Bugün verdiğim kararlar, beş yıl sonra yaşamak istediğim hayatı destekliyor mu?”

 

Bu sorular artık yalnızca kariyer yönetiminin değil, yaşam yönetiminin konusudur.

İşte liderler için yaşam koçluğu tam olarak burada devreye girer.

 

Şirketlerde sermaye, insan kaynağı, teknoloji ve zaman son derece dikkatli yönetilir. Oysa liderin kendi enerjisi çoğu zaman sınırsız bir kaynakmış gibi ele alınır.

 

Toplantılar, seyahatler, krizler, kararlar, ekip sorunları, finansal hedefler, aile sorumlulukları ve sosyal yaşam aynı takvime sığdırılmaya çalışılır.

 

Bir süre sonra yoğunluk normalleşir.

 

Sürekli erişilebilir olmak, her sorunu çözmek, herkese yetişmek ve daima güçlü görünmek liderlik rolünün doğal bir parçası gibi algılanabilir.

 

Ancak sürdürülebilir liderlik, yalnızca dayanıklılıkla ilgili değildir. Kişinin kendi sınırlarını, ihtiyaçlarını ve önceliklerini tanımasıyla da ilgilidir.

 

Yaşam koçluğu, lidere kendisine dışarıdan bakabileceği bir alan yaratır.

 

Neye “evet” dediğini, aslında neye “hayır” demesi gerektiğini, hangi sorumlulukları alışkanlıkla taşıdığını ve hangi seçimleri gerçekten bilinçli olarak yaptığını görmesine yardımcı olur.

 

Liderlik literatüründe stratejik düşünme, finansal okuryazarlık, iletişim, değişim yönetimi ve karar alma gibi pek çok yetkinlik öne çıkar.

 

Ancak bütün bu yetkinliklerin temelinde daha kişisel bir beceri vardır: özfarkındalık.

Kendi duygularını, değerlerini, korkularını, motivasyonlarını ve sınırlarını tanımayan bir liderin çevresini doğru okuması da zorlaşabilir.

 

Örneğin bir karar gerçekten kurumun çıkarları doğrultusunda mı alınıyor, yoksa liderin kontrolü kaybetme endişesinden mi kaynaklanıyor?

 

Bir çatışmanın nedeni işin gereklilikleri mi, yoksa kişisel hassasiyetler mi?

 

Sürekli daha fazlasını istemek gerçek bir vizyon mu, yoksa başarıyı yalnızca sonuçlarla ölçme alışkanlığı mı?

 

Bu ayrımı yapabilmek güçlü bir liderlik becerisidir.

 

Yaşam koçluğu liderin bu sorulara daha net cevaplar vermesine yardımcı olur.

 

Liderlerin aldığı kararlar yalnızca kendilerini değil, çalışanları, aileleri, yatırımcıları ve bazen binlerce kişiyi etkiler.

 

Bu nedenle kararların arkasındaki zihinsel ve duygusal yapı önemlidir.

 

Korku temelli kararlar genellikle kaybetmeme, kontrol etme, korunma veya mevcut düzeni sürdürme isteğinden doğar.

 

Vizyon temelli kararlar ise kişinin ne yaratmak istediğine odaklanır.

 

Yaşam koçluğu liderin bu iki alan arasındaki farkı fark etmesini sağlar.

 

“Bunu gerçekten istediğim için mi yapıyorum, yoksa kaybetmekten korktuğum için mi?”

 

“Bu karar beni uzun vadeli hedefime yaklaştırıyor mu?”

 

“Bu sorumluluğu taşımaya devam etmek gerçekten gerekli mi?”

 

Bazen doğru karar daha fazlasını yapmak değil, bazı şeylerden vazgeçmektir.

 

İş dünyasında başarı büyük ölçüde ölçülebilir sonuçlar üzerinden değerlendirilir.

 

Ciro, kârlılık, büyüme, pazar payı ve yatırım getirisi önemlidir ve elbette önemini korumalıdır.

 

Ancak insan yaşamının tamamı bilanço üzerinden ölçülemez.

 

Bir lider finansal olarak başarılı olabilir ama sürekli yorgun olabilir.

 

Profesyonel olarak güçlü olabilir ancak ailesine, ilişkilerine veya kendisine yeterince zaman ayıramıyor olabilir.

 

Kariyerinde zirveye ulaşmış olabilir ancak artık yaptığı işin kendisi için ne anlam taşıdığını sorguluyor olabilir.

 

Bu noktada ortaya temel bir soru çıkar:

“Kurumda başarılıyım. Peki yaşamımda?”

 

Bu soru liderler için yaşam koçluğunun merkezinde yer alır.

 

Kariyerin belirli bir aşamasından sonra liderlik yalnızca daha yüksek bir pozisyona ulaşmakla ilgili değildir.

 

İkinci yarı daha çok anlam, etki, miras ve yaşam kalitesiyle ilgilidir.

 

Lider artık yalnızca “Ne başardım?” diye sormaz.

“Nasıl yaşadım?”

“Kimlerle yol yürüdüm?”

“Arkamda nasıl bir etki bırakıyorum?”

“Başarı uğruna nelerden vazgeçtim?”

“Bundan sonrasını nasıl yaşamak istiyorum?”

soruları daha fazla önem kazanmaya başlar.

 

Bu nedenle yaşam koçluğu liderlikten ayrı bir alan değildir.

 

Aksine liderliğin kişisel tarafını tamamlayan güçlü bir çalışmadır.

 

Çünkü sürdürülebilir liderlik yalnızca şirketi iyi yönetmek değildir.

 

Kendi enerjisini, yaşamını, ilişkilerini ve geleceğini de bilinçli şekilde yönetebilmektir.

 

Gerçek başarı yalnızca güçlü bir kurum, yüksek bir gelir veya etkileyici bir kariyer yaratmak değildir.

 

İnsanın bütün bunları yaratırken kendi hayatının içinde kendisini kaybetmemesidir.

 

cigdemguven@cigdemguven.info