Çiğdem GÜVEN

Uzun yıllar boyunca, finans denildiğinde; akla rakamlar geldi.

Faizler, döviz, bilançolar, büyüme oranları, mali tablolar…

 

Finans dünyası, daha çok matematiksel bir disiplin olarak görüldü.

Oysa; bugün finans, yalnızca ekonomik değil;

aynı zamanda, psikolojik bir alan haline geldi.

Çünkü; insanlar, artık sadece para kazanmaya çalışmıyor.

Aynı zamanda; güçlü görünmeye, geride kalmamaya ve

sosyal konumlarını korumaya çalışıyor.

 

Özellikle; yüksek enflasyonun yaşandığı toplumlarda,

finansın psikolojisi tamamen değişiyor.

Enflasyon, yalnızca fiyatları yükseltmez.

İnsan davranışlarını da değiştirir.

İnsanların harcama biçimlerini, gelecek algısını, risk anlayışını ve

hatta; birbirleriyle kurduğu ilişkiyi etkiler.

 

Eskiden insanlar, daha çok güvenlik için birikim yapardı.

Ev almak,

çocuklarının geleceğini planlamak,

emeklilik güvencesi oluşturmak; öncelikler arasındaydı.

Bugün ise; birçok harcama, görünür kalabilmek için yapılıyor.

Daha iyi telefonlar,

daha prestijli mekanlar,

daha büyük organizasyonlar,

daha görünür tatiller…

Bunların önemli bir kısmı, artık yalnızca ihtiyaç değil;

psikolojik pozisyon koruma refleksi.

Çünkü; ekonomik baskı arttıkça,

insanlar yalnızca gelir kaybetmekten değil;

“gerilemiş görünmekten” de korkuyor.

Bu durum, özellikle sosyal medyanın etkisiyle; daha görünür hale geldi.

İnsanlar artık yalnızca yaşamıyor; aynı zamanda, kendi hayatlarının algısını yönetiyor.

Herkes; iyi, güçlü, başarılı ve kontrol sahibi görünmeye çalışıyor.

Aslında; modern ekonominin görünmeyen taraflarından biri, tam da burada başlıyor.

Bugün birçok insanın yaşadığı baskı, yalnızca ekonomik değil.

Aynı zamanda, zihinsel ve duygusal bir baskı.

Çünkü; insanlar, artık sadece çalışmıyor:

yetişmeye çalışıyor;

düşmemeye çalışıyor;

görünür kalmaya çalışıyor.

 

Bu psikoloji; zamanla, finansal kararları da değiştiriyor.

İnsanlar bazen, ihtiyaçları için değil;
psikolojik olarak eksik hissetmemek için harcıyor.

Bazı tüketim davranışlarının arkasında,

gerçek ihtiyaçtan çok “aynı seviyede kalma” isteği bulunuyor.

Bu durum, yalnızca bireysel hayatta değil; şirketlerde de yaşanıyor.

Bazı kurumlar; artık verimlilikten çok, güçlü görünmeye yatırım yapıyor.

Büyük ofisler, büyük lansmanlar, agresif büyüme mesajları, kalabalık yapılar…

Çünkü; modern ekonomide, algı; bazen bilançodan daha hızlı çalışıyor.

Özellikle; belirsizlik dönemlerinde, şirketler de psikolojik reflekslerle hareket edebiliyor.

Güç kaybetmiş görünmemek için

gereğinden fazla yatırım yapılabiliyor,

sürdürülebilir olmayan büyüme hedefleri açıklanabiliyor ya da

sadece; “piyasaya güçlü mesaj vermek” için bazı kararlar alınabiliyor.

 

Oysa; gerçek güç, her zaman görünür olan değildir.

Bugün birçok kurumun görünmeyen problemi, finansal olmaktan çok zihinsel yorgunluk.

Sürekli değişen ekonomik koşullar, belirsizlik, maliyet baskısı ve rekabet ortamı;

insanları olduğu kadar, organizasyonları da yoruyor.

Bu nedenle; yeni dönemde, finansı anlamak için yalnızca ekonomi bilmek yetmiyor.

İnsan davranışlarını, korkuları, statü ihtiyacını ve toplumsal psikolojiyi de anlamak gerekiyor.

Çünkü; finans, aslında insan davranışlarının ekonomik yansımasıdır.

Belki de bu yüzden;
önümüzdeki dönemde en güçlü şirketler,

sadece sermayesi büyük olanlar değil;
psikolojik dayanıklılığı yüksek olanlar olacak.

 

Aynı durum, bireyler için de geçerli.

Çünkü; sürekli hızlanan bir dünyada

insanlar artık yalnızca daha fazla kazanmaya değil;

zihinsel dengelerini korumaya da ihtiyaç duyuyor.

Gelir artışı, tek başına huzur üretmiyor.

İnsanlar, bir süre sonra; yalnızca ekonomik değil; duygusal olarak da yorulmaya başlıyor.

 

Belki de yeni dönemde gerçek güç;
daha fazla görünmek değil,
neyin gerçekten önemli olduğunu kaybetmemek olacak.

Gerçek zenginlik bazen sadece para değil;
zihinsel denge,
karar kalitesi,
güven duygusu,
sadelik ve insanın kendi hayatının ritmini koruyabilmesi olacak.

 

Çünkü;
herkes hızlanırken merkezini kaybetmeyenler,

yeni dönemin en güçlüleri olacak.

 

 

 

cigdemguven@cigdemguven.info