-
Çetin ÜNSALAN
Tarih: 19-11-2026 21:40:00
Güncelleme: 19-11-2026 21:43:00
Mehmet Şimşek, Nebati vakasından sonra Hazine ve Maliye Bakanı olarak görevi gelip, ‘rasyonelleşmenin şart’ olduğunu ifade ettiği günden beri dile getirdiğim ‘önce enflasyon rakamını gerçek kılmak zorundayız’ ifadesinin en zorlayıcı kısmına geldik.
Sabit gelirliye, emekliye, ücretliye, memura yeterince zam vermeyip, kamunun borçlanma maliyetini düşürme hesabıyla yola çıkıp, alt üst olmuş ve gerçekliğini yitirmiş enflasyon verisine dokunmamayı tercih eden Bakan Şimşek, sürekli artan maliyetleri algıyla yok edemediği gibi bizi de içinden çıkılmaz bir noktaya getirdi.
Enflasyon gerçek hayatla bağdaşmayınca, belki kısa vadede makro yönetimde cebinizden para çıkmadığını zannettiniz. Ama bedeli olan ağır faizler ve bütçe açıklarıyla karşı karşıya kalmamızın da bunun eseri olduğunun altını çizmek gerekiyor.
Elbette aslında hesap para bulamayınca bozuldu. Eğer dünyadan kaynak bulunsaydı, sahte para cenneti yaratılacak, sorunlar baskılanacak ve böylece fotoğrafı rötuşlayarak yol alınacaktı. Tıpkı 2 binli yılların başında olduğu gibi.
Fakat hem paranın tercihleri değişmişti; hem de Türkiye ekonomisinin büyük açmazları vardı. Bunu da umursamadı Şimşek ve gerçeklikten kopan bir enflasyonla tüm rasyoları altüst etti. Bir tarafta insanların satın alma gücü göçtü, öte tarafta reel sektör baskılı kurla rekabet edemez hale geldi.
Katlanan bütçe açığı ve faiz ödemeleri rakam tutturmaya çalışan bir zihniyetin çıktısı olarak önümüzde duruyor. Son enflasyon raporuna baktığımızdaki romantik yukarı yönlü düzeltmelerin hiçbir anlamı yok.
Çünkü ister TL bazında üretim maliyetlerinde olsun, ister vatandaşın yaşam maliyetlerinde gerileme olmadığı gibi, güç kaybı da yaşandı. Gerçek dışı bin enflasyonla yapılan maliyetler ve gelir artışları, açıklananın en az iki katı yaşam maliyeti gerçekleriyle rekabet edemedi.
Şimdi geldiğimiz noktada faiz indirimlerinden söz ediliyor. Soru şu: Hangi enflasyona göre? Tüm dünyada enflasyonun yukarı yönlü gittiği, eş zamanlı olarak büyümelerin düştüğü, adı konulmamış bir stagflasyon döneminde ihracat pazarlarındaki daralmayı mı, rekabet gücünü yitirmiş gerçek kur değerlerini mi konuşacağız?
Kısa vadeli dış borç ödemesinin vadesinden arındırılmış haliyle 240 milyar doları geçtiği, cari açık finansmanıyla toplamda 300 milyar dolara yakın nakit para ihtiyacının bir yıl içinde önümüze geldiği, ihracat gelirlerinin anlamsızlaştığı, turizm gelirlerinin getirisinin azaldığı bir kulvardayız. Şimdi gerçekçi olmayan bir enflasyona göre faizi düşürseniz dert; kuru ayarlasanız dert; borçları döndürmeye çalışsanız dert; maliyet yapmaya kalksanız dert; iç piyasaya dönmeye kalksanız dert…
Yani dert üstüne dertle ve bunları ötelemek için anormal artan bütçe açıkları ve faiz ödemeleriyle karşı karşıyayız. Bir de ihtiyaç olan parayı bulamayıp, kuru oynatırsak, yandı gülüm keten helva. Ne oldu? Rakamları düzeltip, kimsenin konuşmaması sağlayınca ekonomi düzeldi mi? Eserinizle övünebilirsiniz.
- Bireysel borçlar ve işsizlik
- Merkezdeki yeşil dolar mı?
- Rakamların gölgesindeki itiraflar
- Yastık altını yatırımcı zannetmek
- Vergiyi de rakamlar ödesin
- Bankaların faiz yarışı ne anlatıyor?
- COP31 ve startuplar
- Brüksel samimiyetsizliği
- Aidat ana gider oldu
- Siber güvenliğiniz var mı?
- Dış ticaret çağı, enflasyon ve katma değer
- Rakama alıştırma politikası