Karadeniz Havzası’nın karşı karşıya olduğu en kritik güvenlik sorunlarından biri olan 'Natech' (doğal afetlerin tetiklediği teknolojik kazalar) risklerinin yönetimi için uluslararası bir iş birliği ağı kuruldu
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Afet Yönetimi Enstitüsü liderliğinde yürütülen proje;
İstanbul İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD İstanbul),
Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesi (Yunanistan) ve
Ukrayna İş Destek Merkezleri Birliği (Ukrayna)
ortaklığında oluşturulan Konsorsiyum tarafindan uygulanıyor.
24 ay sürecek olan projenin toplam bütçesi;
1.636.586,40 Avro olarak belirlendi.
Proje için Avrupa Birliği’nden
1.472.927,76 Avro hibe desteği sağlandı.
-----
NAT-RES Projesi;
deprem, sel ve çatışma gibi doğal veya insan kaynaklı felaketlerin
sanayi tesislerinde tetikleyebileceği;
yangın, patlama ve kimyasal sızıntı gibi ikincil felaketleri (Natech olaylarını)
önlemeyi hedefliyor.
-----
Proje ile Karadeniz Bölgesi'nde;
gelişmiş teknolojik çözümler, kapsamlı tehlike haritaları ve
sağlam risk değerlendirme metodolojileri, entegre edilerek;
bölgenin dayanıklılığının artırılması amaçlanıyor.
Projenin en önemli çıktılarından biri;
AFAD tarafindan geliştirilen
AFAD-EKA yazılımının (Endüstriyel Kazalar Etki Alanı Modelleme)
kapasitesinin artırılması ve
ortak ülkeler için simülasyonların yapılmasıdır.
Yazılım, su kaynaklarını etkileyen tehlikeli koşulların
simülasyonunu da içerecek şekilde geliştirilecek;
İstanbul (Türkiye), Doğu Makedonya ve
Trakya Bölgesi (Yunanistan) ve Mykolaiv (Ukrayna)'de
pilot uygulamalarla hayata geçirilecek.
Bu sistem sayesinde;
endüstriyel tesisler için
gerçek zamanlı izleme ve erken uyarı mekanizmaları oluşturulacak.
Projede öne çıkan faaliyetler arasında şunlar bulunmaktadır:
• Tehlike Haritalarının Oluşturulması:
Deprem, sel ve bölgesel çatışmaların tetiklediği teknolojik riskleri gösteren,
kapsamlı haritaların hazırlanması.
• Sınır Ötesi Tatbikatlar:
AFAD rehberliğinde ve ortakların ev sahipliğinde;
acil durum ekipleri, tesis çalışanları ve yerel otoritelerden oluşan 300’den fazla katılımcı ile
Natech risk tatbikatlarının düzenlenmesi.
• Uluslararası Konferans:
Projenin sonunda İstanbul'da düzenlenecek uluslararası konferans ile
bilgi ve deneyim paylaşımının sağlanması.
Projenin koordinatörlüğünü üstlenen
İstanbul Teknik Üniversitesinden,
Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü’nde görev yapan Doç. Dr. Hüseyin Özdemir,
projenin vizyonunu, şu sözlerle özetledi:
“Karadeniz Havzası;
sanayi tesislerinin yoğunluğu ve
sismik aktiviteler ile sel risklerinin birleştiği, hassas bir coğrafyadır.
NAT-RES projesi ile amacımız, sadece doğal afetleri değil;
bu afetlerin tetiklediği ve
çevre ile insan sağlığını tehdit eden teknolojik kazaları da
öngörüp yönetebilmektir.
Geliştireceğimiz AFAD-EKA yazılımı ve
oluşturacağımız sınır ötesi iş birliği ağı sayesinde;
yerel yönetimlerin ve sanayi tesislerinin müdahale kapasitelerini artıracağız.
Bu proje;
bölgedeki toplulukların güvenliği ve
ekosistemin korunması adına atılmış stratejik bir adımdır.”
Tarih: 16-02-2026