'Bizim Cumhuriyetimiz, Atatürk ve Devrimleriyle bir bütündür'

 

Cumhuriyet’in ilk yıllarına tanıklık eden;
akademisyen, siyasetçi, yazar ve ressam Prof. Dr. Ziya Gökalp Mülayim;

Cumhuriyet’in kuruluş değerlerinden Hatay’ın Türkiye’ye katılışına,

Atatürk’ten İsmet İnönü, Bülent Ecevit ve Deniz Baykal’la yaşadığı anılara,

Türkiye’nin tarım ve kooperatifçilik politikalarına uzanan değerlendirmelerini;

Cumhuriyet’in 103. yıl dönümü vesilesiyle, Hürriyet’te yayımlanan röportajında paylaştı.

 

İsmet İnönü’nün torunu, gazeteci Zeynep Bilgehan’ın

gerçekleştirdiği röportajda Mülayim;

“Bizdeki gibi bir bayrak sevgisi, başka hiçbir memlekette yok.” sözleriyle,

Cumhuriyet’e ve Atatürk’e duyduğu bağlılığı, dile getirdi.

 

1932 yılında Adana’nın Ceyhan ilçesinde dünyaya gelen,

1973-1979 yılları arasında; CHP Samsun Senatörü olarak görev yapan Mülayim,
Cumhuriyet’in; Kurtuluş Savaşı, Atatürk ve devrimleriyle

birlikte; değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

 

“Atatürk, bu ülkeyi bize emanet etmedi mi?”

 

Henüz altı yaşındayken,

Atatürk’ün vefat haberini aldığında yaşadığı üzüntüyü anlatan Mülayim;
çocukluk yıllarından bugüne taşıdığı düşünceyi, şu sözlerle aktardı:

 

“Ben niye ağlıyorum ki!

Atatürk, bu ülkeyi bize emanet etmedi mi?

Hep Atatürk’ün yolundan gideceğiz.”

 

Hatay’ın Türkiye’ye katılışına da çocuk yaşta tanıklık eden Mülayim;
23 Temmuz 1939’da Antakya’da düzenlenen töreni,

“Meydanda, Fransız bayrağı indirilip; yerine, Türk bayrağı çekildi.” sözleriyle hatırlattı.

 

İtalya’dan Türkiye’ye uzanan toprak reformu ideali

 

Floransa Üniversitesi’nde, ziraat mühendisliği eğitimi aldığı sırada;
İtalya’daki toprak reformundan etkilenen Mülayim,

Türkiye’de de benzer bir dönüşümü gerçekleştirmek amacıyla;
akademik kariyerini ve siyaset hayatını, uzun vadeli bir hedef doğrultusunda planladı

 

 “Önce akademik kariyer yapayım;

sonra siyasete girip, bakan olup; Türkiye’de toprak reformu yapayım.” diyen Mülayim,

1953’te aldığı kararın ardından; 1973’te CHP’den senatör oldu.

 

Toprak reformu hedefini gerçekleştirememiş olsa da

bu alandaki umudunu kaybetmediğini belirterek,

“Toprak reformu yapamadım ama; umudumu kaybetmedim.” dedi.

 

İsmet İnönü’den unutmadığı nasihat

 

1966 yılında, Bülent Ecevit’in davetiyle CHP’ye katılan Mülayim;
İsmet İnönü’nün kendisine verdiği sorumluluk dersini, yıllar sonra da hatırlıyor:

“İşler kötü gittiğinde;
‘Hep suç, İsmet Paşa’da demeyeceksin.

Bir yanlış varsa; sen de uğraşacaksın.”

 

1973-1979 yılları arasında, CHP Samsun Senatörü olarak görev yapan Mülayim;
12 Eylül 1980 darbesinin ardından, aktif siyasetten çekilerek;
akademik çalışmalarını sürdürdü.

 

“Atatürk ve arkadaşları, herkesin okuması için uğraştı”

 

Cumhuriyet devrimlerinin, toplumsal etkisine dikkat çeken Mülayim;
eğitim ve kadınların siyasete katılımını,

Cumhuriyet’in önemli kazanımları arasında gösterdi.

 

“Türkiye Cumhuriyeti, bir savaş ve devrimle kuruldu.

Bu devrimler, her bakımdan; tamam ‘Türk vatandaşı’nı yarattı.

Atatürk ve arkadaşları;

herkesin okuması, kadınların siyasete katılması için uğraştı.” diyen Mülayim,

siyasetin; kişisel çıkarlar yerine, ülke sevgisiyle yapılması gerektiğini de vurguladı.

 

Deniz Baykal’la “restoran testi”

 

Röportajda;
Deniz Baykal’la yaşadığı, ilginç bir anıyı da paylaşan Mülayim;
Baykal’ın, 1999 seçimlerinin ardından;
CHP Genel Başkanlığı’ndan istifa ettiği dönemde,

halkın kendisine yaklaşımını gözlemlemek için birlikte yemeğe çıktıklarını anlattı.

 

Baykal’ın;
sokakta selamlandığını, restoranda ise; alkışlandığını ve

hesabı ödemek isteyenlerin olduğunu belirten Mülayim;
bu deneyimin ardından, yaşananları aktardı.

 

“Dünya değişiyor, ama; insan değişmiyor”

 

Yaklaşık bir asırlık yaşam deneyimini değerlendiren Mülayim,
teknolojik gelişmelere karşın;

insan karakteri ve etik değerlerin, aynı ölçüde ilerlemediğini düşünüyor.

 

“Teknoloji bakımından ileriye gidiyoruz,

ama; insan karakteri, etik gibi değerlerde ileriye gitmiyoruz.

İnsan, daha maddiyatçı ve daha bireysel oldu.” diyen Mülayim,

hayatına dönüp baktığında ise;
yaşadıklarından memnuniyet duyduğunu, şu sözlerle ifade etti:

 

“Hayatıma bakınca;

niye geldik, niye gittik, onu da pek bilmiyorum ama; ‘iyi yaşadım’ diyorum.”